ابوالفضل جلیلی کارگردان و فیلمنامهنویس که در سال های اخیر در کنار فیلمسازان مطرحی چون کیارستمی، مجیدی و مخملباف با فیلم هایش موفقیت های زیادی را برای سینمای ایران کسب کرده است، از سینماگرانی است که از نامزدی میر حسین موسوی درانتخابات ریاست جمهوری حمایت کرده است. او درباره وضعیت فعلی سینمای ایران گفت وگویی کرده است که می خوانید .
***
آقای جلیلی وضعیت سینما ومدیریت آن را در چهارسال قبل گذشته چگونه می بینید و به نظر شما چه تفاوت هایی با دوره های قبل دارد؟
این تفکر مقایسه که در کشور ما خیلی مرسوم است به نظرم تفکر خوبی نیست. برای اینکه من معتقدم وقتی ما انقلاب کردیم، همه با هم انقلاب کردیم و اینطور نبوده که بگوییم که گروه احمدی نژاد برای خودش انقلاب کرد یا گروه خاتمی برای خودش انقلاب کرد و گروه میرحسین هم برای خودش. ما همه با هم انقلاب کردیم. انقلاب ما آمده بود یک تفکر یا اندیشه ای را پی ریزی بکند، منتهی اول انقلاب این کار خیلی سخت بود. به نظرم در زمان مهندس موسوی بود که سینمای فرهنگی، هنری و اجتماعی پا گرفت و مهندس موسوی بود که تفکر سینمای نوین ایران را پی ریزی کرد. آدم هایی مثل مهندس انوار، مهندس بهشتی و... این تفکر را شکل دادند و سینمای مدرن ایران شکل گرفت. برخلاف آنچه گفته می شد که اگر انقلاب شود در سینما چاقوی ضامن دار تبدیل به ژ۳ می شود، ولی دیدیم که در سینما چاقوی ضامن دار تبدیل به اندیشه و قلم شد.
پس شما ارزیابی مثبتی از سینما در زمان دولت میرحسین دارید...
سینما در زمان دولت میرحسین موسوی خوب جلو می رفت. حالا ممکن بود خطاهایی هم رخ می داد. البته به نظرم از وقتی مهندس بهشتی از بنیاد سینمایی فارابی رفت فارابی مرد. یک باره هم مرد و سینما به ورطه سقوط افتاد.
در دولت نهم به نظر شما سینما در چه وضعی قرار داشت؟
در دولت نهم یعنی در دولت فعلی اصلا سینما تمام شد و صفر شد و دارد پاک می شود پی کارش. دلیلش هم به نظر من این است که این دولت اصلا با جنس سینما مخالف است. یک ماجرای جالب را برایتان مثال بزنم، ما زمانی در چابهار داشتیم فیلم "حافظ" را می ساختیم و من رفتم با مولوی عبدالرحمن ملاقاتی کردم و اجازه گرفتم که در مدرسه آنها و با حضور طلبه ها فیلمبرداری کنیم. ایشان اجازه داد و گفت نهایت همکاری کنید چون مورد تایید ماست. در زمان فیلمبرداری طلبه ای مرتبا ایراد می گرفت. من به آن طلبه گفتم شما باید کار خودتان را بکنید ومن هم کار خودم را. این طلبه در جواب گفت: اصلا در دین اسلام سینما حرام است. من به او گفتم از اول اصل حرفت را بزن. گفتم من با بزرگترین آدم مذهبی شما صحبت کردم و بعد شما حق اعتراض ندارید ... به نظرم دولت نهم مثل همان طلبه است، یعنی با خود سینما مشکل دارد و مرتب گیر می دهد که این سینما باید دارای تفکر اسلامی باشد. از اول انقلاب هم هر کسی آمده این را گفته که ما صاحب فرهنگ عجیب و غریبی هستیم که باید به آن برسیم. ولی به نظرم برای رسیدن به این وضعیت باید تمرین، تجربه وخطا کرد و اصلاح کرد تا برسیم.
ارزیابی تان از عملکرد مسئولان چیست؟
به نظرم برخی مسئولان کشور ما تنبل هستند. برای کار فرهنگی باید رنج و زحمت کشیده شود. باید مثل کشاورزی که شخم میزند و بذر میپاشد، منتظر باران و آفتاب باشیم تا ببینیم چی از آب در می آید.
وضعیت فیلمسازی را چگونه می بینید؟
الان به جای اینکه فیلمساز خوب تربیت کنند سانسورچی خوب تربیت کرده اند. یعنی نشستند گفتند مثلا جلیلی تفکرش قابل قبول برای ما نیست. خوب به نظر من، اگر قابل قبول نیست یک نفر را بیاورید که قابل قبول باشد. این کار را نکردند. من چند روز پیش به مدیر پخش یکی از شبکه ها هم همین حرف را گفتم، یک زمینی را به ما دادند که بذر خوب بکاریم و محصول خوبی در بیاوریم. منتها بعضی ها آمدند گفتند مواظب آفت هم باشیم. اینقدر انرژی مان را صرف کردیم که مبادا آفت بزند که یادمان رفت اصلا بذر بپاشیم. ما هنوز پس از این همه سال یک فیلم نداریم که بگوییم این مانیفیست اسلامی ماست. ما فیلم انسانی و عارفانه خوب نداریم. به نظر من تنها فیلمی که بعد از انقلاب می شود گفت نزدیک به عرفان اسلامی است فیلم کوتاه واروژ کریم مسیحی به نام "سلندر" است. من همان سالی که مسئولان را دیدم گفتم فیلم اسلامی این است .یکی هم شاید "نار و نی" سعید ابراهیمی فر است.
خود شما هم انگار وضع خوبی به لحاظ فیلمسازی ندارید؟
خود من هم که الان چهاردهمین فیلمم با عنوان حافظ توقیف شد. من اعتقاد دارم اگر ایرادی به فیلم آدم می گیرند باید اشتباهات را هم بگویند. میپرسم کسانی که به فیلم ایراد گرفتند چه کسانی هستند، میگویند که نمیتوانم بگویم چه کسانی با این فیلم مشکل دارند، برای اینکه آنها پنهان هستند. گفتم، چرا باید کسی با من و فیلمم مشکل داشته باشد. من که با کسی مشکلی ندارم و ما همه برای این مملکت هستیم.
من با آقای شورجه هم صحبت کردم، چون برای ایشان احترام قائل هستم. این احترامم هم دلی است و به نظرم او کارگردان باسوادی است. به آقای شورجه گفتم، اگر شما معتقدید که این فیلم باید توقیف شود، توقیفش کنید! ولی من به ایراداتی که شما به فیلم میگیرید معتقد نیستم.
جمع بندی شما از وضعیت فعلی چیست؟
اگر جمع بندی بخواهیم بکنیم دولت نهم به آنچه از سینما می خواست رسید یعنی متوقفش کرد، در آن را قفل کرد. به جز ۴تا فیلمساز که مال خودشان است دیگر همه خانه نشین شده اند و همه منتظرند که چه اتفاقی قرار است بیافتد. هم اکنون فقط ۴تا فیلمساز فیلم می سازند. بقیه فیلمسازان می سوزند و می سازند. این به نظر من عملکرد دولت در سینماست.
مسئولان در این زمینه چقدر مقصرند؟
من همیشه می گویم برخی مواقع که ما نمی دانیم در درون مدیریت ها چه خبر است، می رویم یقه مدیریت ها را می گیریم و گاهی هم با لحن تند به آنها ایراد می گیریم. ولی وقتی داخلشان می روی می فهمی که این بندگان خدا هم زیاد آدم های بد یا دیکتاتوری نیستند. من این را چند بار گفته ام. من شخصا وزیر ارشاد را دوست دارم. البته اصلا او را نمی شناسم و یک کلمه هم صحبت با او نکرده ام. فکر می کنم برخلاف بعضی ها که می گویند آدم بسته ای است به نظرم بسته نیست. به نظرم تفکرش باز است ولی دست هایش بسته است. مثلا آقای جعفری جلوه یک متفکر و اندیشمند اسلامی است ولی همان موقع که او معاون سینمایی شد به او گفتم که اینجا جای شما نیست. چون ایشان خیلی مودب تر از این است که سکان دار سینمای ایران شود. چون در سینمای ایران باید کسی مسئول باشد که همه فن حریف باشد و من احساس می کنم و ایرادی که نسبت به جعفری جلوه دارم این است ایشان بیشتر از اینکه عمل کند فکر می کند. ولی اگر بخواهد هم عمل کند شاید دست و بالش بسته باشد. البته یک نکته دیگر را هم باید بگویم. در دولت نهم در عرصه سیاستگذاری و مدیریت سینما دوگانگی ایجاد شد یک سری از سوی رییس جمهور سکان دار شدند و یکسری هم از طرف دولت و من فکر می کنم که اینها با هم اختلاف دارند و رو نمی کنند. و این اختلاف باعث شد که سینمای ما خوابید. اگر بخواهیم روزی تحلیل کنیم و بررسی کنیم باید بگوییم در دولت نهم ما سینمایی نداشتیم الا اینکه سه چهار فیلمساز که متعلق به خودشان بود خوب ساختند و بردند.
چه انتظاری از دولت و رییس جمهور بعدی دارید؟
به نظر من دولت بعدی، دولت میرحسین موسوی است. دولت بعدی به نظر من انشاالله دولت میرحسین موسوی است و انتظارم فقط این است که بیاید. به نظرم میرحسین موسوی مانیفیست جمهوری اسلامی است. کسی است که برای این کشور زیاد زحمت کشیده. شما تصاویر تلویزیونیاش را نگاه کنید. احساس میشود که امام او را خیلی دوست داشتهاست. یک حسی دارد که توصیفشدنی نیست.
منبع: سرو















